Tasarruflu Floresan Lambalarda Civa Tehlikesi

‹ Kireç Problemi Dosyası — Geri Dönüşümlü Konut Projesi: Solar Kent ›

16.Eki.2009 Tasarruflu Floresan Lambalarda Civa Tehlikesi

Tasarruflu aydınlatma floresan lamba resmi Tasarruflu floresan lambalarda civa tehlikesinin ne kadar gerçek? Avrupadaki akkor ampul yasakları başladığından beri bir çeşit kulis konusu olan ve beraberinde çeşitli ülke halklarında tepki çeken tasarruflu kompak floresan lambalarda (CFL-Compact Floresan Lamp ) kullanılan civa meselesi dikkate değer bir konu. Acaba tasarruf yapıyoruz dereken kendimize ve çevreye onarılmaz zararlar mı veriyoruz? Yapacağımız tasarruf uzun vadede tedavi ücreti olarak mı kullanılacak? Bu soruları sormakta yerden göğe haklıyız. Çünkü son yıllarda civa gibi zehirli ağır metallerin sebep olabileceği özellikle nörolojik hastalıklarda büyük artışlar gözlenmekte. 1 gram’ının bile ölümcül olabildiği civa daha az fakat sürekli dozlarda ise öldürmekten beter edebilir. Öyleyse hemen her türlü aydınlatma için kullandığımız tasarruflu floresan ampuller uzak durulması gereken tuzaklar mı?

Öncelikle, ilk zamanlar kulaktan kulağa yayılan ve kimilerinin rivayet olarak kabul ettiği tasarruflu ampullerde civa kullanılması meselesi ne yazıkki bir gerçek Maalesef şu anki floresan teknolojisi için de vazgeçilmesi zor bir malzeme ve LED ampullerin yeterli gelişimi göstererek evlerimizde yaygınlaşıncaya veya civa yerine daha uygun malzemelerin kullanılabileceği üretim teknikleri bulunana kadar bu durum böyle devam edecek. Madem öyle konuyla ilgili sorularımızı sorarak durumu inceleyelim. Bu soruların cevapları bize bu tasarruf yönteminin doğru veya yanlış olduğunu gösterecek.

Tasarruflu ampullerin üretiminde neden civa kullanılıyor?

Tasaruflu ampul olarak bildiğimiz kompakt floresan ampullerin tüplerinin içinde gaz ve beraberinde az miktarda civa kullanılmaktadır. Bu tip lambalarda iki elektrod arasındaki elektrik akımı tarafından tetiklenen civa moleküllerinin yaydıkları ultraviyole ışınım tüp içindeki fosfor tabakasanın görünür ışık yaymasını sağlar.

Bir floresan lambada ne kadar civa var?

Ortalama olarak standart bir ekonomik floresan ampulde 5m civarı civa bulunmaktadır.

Ekonomik floresan lambaların avantajı nedir?

Elektrik tüketimi bakımından karşılaştırma yaptığımızda tasarruflu lambalar geleneksel akkor ampullere göre %25 daha az elektrik harcar. Akkor ampul yerine alacağınız her ekonomik ampul ülke genelindeki elektrik tüketimini doğrudan etkileyerek enerji santrallerinin daha az çalışmalasını sağlayacaktır. Ülkemizdeki enerji santrallerinin hala büyük ölçüde karbon dioksit ve benzeri sera gazları ile çeşitli zehirli atıklarını üreten yapıda olduklarını düşünürsek ekonomik lamba kullanımı elektrik faturalarına olduğu kadar çevreye de yararlıdır.

Avantajlar ile dezavantajların karşılaştırınca çıkan sonuç nedir?

Tasarruflu floresan ampullerin en önemli 3 dezavantajı civa kullanımı, fiyat pahallılığı ve geç ısınma gecikmesidir.

Öncelikler civa bakımından incelersek: Ekonomik ampuller kullanılmasaydı harcayacağınız fazla elektrik yüzünden büyük oranda kömür yakılarak enerji üreten santraller daha fazla çalışacaktı. Her yanan kömür ile zaten havaya civa buharı salınmaktadır. Kabaca kömür ile çalışan enerji santrallerinde üretilen elektrik enerjisinin kWh başına yaklaşık 0,025 mg civa salınımına yolaçtığını varsayalım. Bu durumda ortalama 7500 saat ömrü olan 75 watt değerinde ışık vererek 20 watt/saat elektrik harcayan bir kompakt floresan lambanın sırf harcanan elektrikten meydana gelecek civa salınımı 3,75 mg olurken geleneksel 75watt’lık akkor ampulde bu miktar 14,06 mg civarında olacaktır. 7500 saatlik çalışma sonucunda ömrü biten floresan tipli lambanın kırılarak içindeki tüm civanın (yaklaşık 5 mg) çevreye yayıldığını varsaysak bile toplam civa açısından 14,06- (3,75+5) = 5,31 mg daha az civanın çevreyi zehirleyeceği anlamına gelecektir.

Aslında hesap bununla bitmemektedir. Tek bir tasarruflu floresan lambanın üretimi sırasında harcanan enerjiye karşılık yerine kullanabilcek ha fazla geleneksel ampulün malzeme, zaman ve enerjiye malolacağı da bir gerçektir. Daha fazla ürün daha fazla iş gücü depolama alanı ve taşıma maaliyetleri de getirir. Tabii bu alanlarda da harcanacak ek enerjiler de cabası. Düşünün ki 1 compak floresanampulün ömrü boyunca ortalama 5-6 akkorlu ampul harcadığımızı farzedersek üretim malzemelerinin tedarikinden üretim satışa sunum ve alışverişin tüm aşamaları için 5-6 kat daha fazla enerji zaman ve iş gücü harcanacaktır. Bu faaliyetlerden çıkacak sera gazları da ampuller arasındaki farkı oldukça büyütmektedir.

Bu durumda tasarruflu led ampuller teknolojik evrelerini tamamlayım yaygınlaşana kadar akkor ampuller yerine tasarruflu floresan lambaları kullanmak durumundayız. Ancak her ne kadar global anlamda civa avantajı olsa da yanıbaşınızda kırıldığında uygun yöntemlerle etkilerinden korunmanız şarttır.

Floresan Ampuller Kırıldığında Ne Yapmalı?

Civa içeren bir ampul kırıldığında pencereleri açarak en az 15-20 dakika ( esinti durumuna göre yarım saate kadar çıkabilir ) bulunduğunuz ortamı havalandırın. Havalandırma süresince ortamda bulunmamaya özen gösterin. Havalandırma işlemi bittikten sonra geçirgen olmayan ( tıbbi eldiven tipinde) eldiven giyerek ampul parçalarını kullan-at cinsinde bir plastik kaşık ile bir karton üzerine aktarın. Bütün büyük parçalar bittikten sonra tüm alana ıslak pamuk veya yine kullan-at tarzında ıslatılmış birkaç kat ( ince olmasın kırık parçaları elinize batarsa zehirlenebilirsiniz ) kağıt havlu veya tuvalet kağıdı ile silin. Kesinlikle tekrar kullanacağınız bez vb. malzemeler silim için uygun değildir. Alınması zor küçük parçalar ve derz aralarında zorluk çekerseniz yapışkan bantlar kullanılabilir. İmkanınız var ise kırıklardan temizlenmiş yüzeye toz kükürt dökülerek civa etkisinden arındırabilirsiniz.

Tasarruflu ampul kullanımında sonuç:

Eğer çatlatacak veya kırmayacaksanız, üreten fabrikada kazalar meydana gelmeyecek ise yada hatalı üretimin neden olduğu sızıntılı bir ampule denk düşmez iseniz floresan lambalar içindeki civaya rağmen geleneksel ampullere nazaran çok daha az tehlikeliler. Bu durumda gönül rahatlığıyla elektrik tasarrufu yapabilirsiniz. Yine de civa ile temas etmemek için bu tür ampullerin kullanımında azami özen göstermeliyiz. Aksi bir durumda insanlarda psikolojik, nörolojik ve immünolojik sorunlara yol açan civa yüzünden Alzheimer, genel immün sistem problemleri, böbrek fonksiyon bozukluğu, kısırlık, poli kistik yumurtalık sendromu, nörotransmitör dengesizlikleri, gıda alerjileri, Multiple Skleroz, tiroit problemleri, yorgunluk, ve denge bozuklukları, hafıza kaybı gibi çeşitli hastalıklarla başbaşa kalabilirsiniz.

Benzer Konular

Yorumsuz